Từ lâu, tôi đã rất tò mò về các cây bonsai hay được trưng bày trong các nhà hàng, khách sạn, hay trong nhà của một số đồng nghiệp khá giả. Gần đây, tôi được biết rằng ở Viện bảo tàng cây bonsai – Shunka-en (春花園) (Tokyo), khách tham quan có thể trải nghiệm tự uốn nắn cây bonsai của riêng mình với giá 3.800 yên (khoảng 760 ngàn đồng).

Viện bảo tàng Shunka-en nằm ở Quận Edogawa (Tokyo) với lối vào cổ kính nghiêm trang.
Bên trong khuôn viên bảo tàng có hàng trăm cây bonsai được đặt nối đuôi nhau.
Ở đây, tôi có cảm giác mình được quay trở về cố đô Kyoto chứ không phải đang ở giữa Tokyo ồn ào náo nhiệt nữa.

Ngoài tôi ra còn có rất nhiều khách du lịch nước ngoài khác đến đây để chiêm ngưỡng vẻ đẹp của những cây bonsai này.

Cách để thưởng thức vẻ đẹp của cây bonsai

 

Tại đây tôi được anh nhân viên Viện bảo tàng giải thích tường tận về bonsai.

Bonsai là nghệ thuật tạo tiểu cảnh của một cây cổ thụ trong chậu. Mỗi chậu cây được xem là một thế giới riêng, tách biệt với không gian bên ngoài.

 

Nếu ngắm và tưởng tượng rằng mỗi chậu cây là một thế giới riêng biệt thì quả thật chúng tạo cho người xem cảm giác là lạ thú vị.
Khi nhìn gần thì quang cảnh cho cảm giác dường như ai có đang sống trong thế giới thu nhỏ này.

Một trong những điều cơ bản nhất khi ngắm bonsai đó là chú ý vào gốc và rễ cây. Phần gốc rễ cây được ví như là tay chân của con người.

Chỉ những cây được uốn nắn nhiều năm thì gốc rễ mới ăn sâu vào sỏi đá, tạo cảm giác tràn đầy sinh lực.

Đây là một trong những cây bonsai đẹp nhất ở Viện bảo tàng với trị giá lên tới 100 triệu yên (khoảng 20 tỷ đồng)

Người ta hay ngắm cây theo góc nhìn từ rễ lên ngọn để thấm trọn cảm giác như mình bị thu nhỏ vào thế giới riêng của một cây đại thụ.

Lớp học cắt tỉa bonsai

Trước đây, những người trồng bonsai luôn cho tôi cảm giác khó gần và hơi đáng sợ. Nhưng giám đốc viện bảo tàng Kobayashi, đồng thời là thầy của lớp học hôm nay thì lại rất cởi mở và hoan nghênh những người trình độ về bonsai mới còn ở mức vỡ lòng như tôi.

Hôm nay tôi sẽ được thực hành với một cây thông đã được nuôi gần 15 năm.

Các cành cây được uốn và định hình bằng dây kẽm.

Công đoạn này là một trong những khâu quan trọng nhất vì nó chính là bước quyết định hình dáng của cây trong những năm tiếp theo. Khi uốn cong phải thật tỉ mỉ và chậm rãi để không làm gãy cành cây. Hơn nữa, nếu quấn không đúng cách thì dây kẽm sẽ không đủ chặt để giữ cho cành cây nằm yên ở vị trí đã định. Sau khi định hình bằng kẽm, thường mất hơn 3 năm để cây giữ được nguyên hình dáng.

 

Nhân viên của Viện bảo tàng rất hay rảo quanh lớp học để góp ý hướng dẫn các học viên. Tôi không có cảm giác đang ngồi trong một lớp học chính thống mà giống như mình đang được ghé chơi tại nhà của một người bà con hơn.

Sau hơn 1 tiếng thì cuối cùng tác phẩm của tôi đã hoàn thành.

So sánh trước và sau khi được uốn nắn.

Sau khi lớp học kết thúc, học viên có thể trả thêm 2000 yên (khoảng 400 ngàn đồng) để mang tác phẩm của mình về.

Người ta nói nghệ thuật bonsai động viên con người phải sống mạnh mẽ giống như cây đã sống. Nó còn giúp ta kiên nhẫn hơn và khéo léo hơn. Mỗi cây bonsai lại ẩn chứa một ý nghĩa tiềm tàng trong nó mà người tạo tác muốn biểu lộ thông qua dáng cây, bộ rễ, cành lá, hoa…